مراقبت های دوران یائسگی

در این مقاله می خواهیم، شما عزیزان را با مراقبت های دوران یائسگی آشنا کنیم. یائسگی، یکی از دوره های طبیعی در زندگی زنان است که عادت ماهانه (قاعدگی) برای همیشه متوقف می شود، زیرا تخمدان ها به مقدار خیلی کم تری هورمون های زنانه به خصوص استروژن را ترشح می کنند، با توجه به این که در این مرحله تخمک گذاری انجام نمی شود و دیگر قادر به بچه دار شدن نخواهند شد. یائسگی در حدود سن ۴۵ تا ۵۵ سالگی با بروز علائم آغاز می شود. ابتدا عادت ماهیانه به صورت نا منظم اتفاق می افتد و سپس به طور دائم قطع می شود. زنانی که به مدت یک سال عادت ماهانه نداشته باشند، یائسه محسوب می شوند. در این دوران با توجه به تغییرات هورمونی باید چکاپ و مراقبت های دوره ای از جمله انجام آزمایش های دوره ای شامل سونوگرافی و ماموگرافی و تغیر شیوه زندگی، ورزش کردن، کنترل وزن و غیره باید انجام دهند. رعایت و کنترل مواردی که گفته شد، از بروز بیماری های تناسلی ادراری، بیماری های قلبی عروقی، پوکی استخوان، سکته و اختلال در خلق و خوی و غیره جلوگیری می کند.

یائسگی چیست؟

یائسگی یک فرآیند بیولوژیکی کاملا طبیعی در زنان است که با آن فعالیت باروری خانم ها متوقف می شود. تغییرات هورمونی که در بانوان ایجاد می شود که دوره های عادت ماهانه به طور کامل متوقف می شود. در تعریف دیگر می توان یائسگی را توقف تولید استروژن در بدن دانست.

دوران قبل از یائسگی

به دلیل کاهش ترشح پروژسترون، دوران قاعدگی کوتاه تر می شود، به همین دلیل باعث ایجاد کم خونی، افزایش ضخامت آندومتر، رشد فیبروم های رحمی و پریود های سنگین می شود.

علائم یائسگی

  • مقاربت دردناک
  • خشکی واژن
  • ریزش مو
  • کوچک شدن سینه ها
  • کاهش میل جنسی
  • حواس پرتی
  • کم خوابی و تغییر در کیفیت خواب
  • افزایش چربی و اضافه وزن
  • نوسانات خلقی و علائمی مانند افسردگی
  • تغییرات در رحم و تخمدان ها
  • گر گرفتگی و تعرق شبانه که باعث کلافگی در زنان می شود

مراقبت های دوران یائسگی

در این دوران ابتلا به بیماری های سرطان تخمدان و رحم دهانه رحم و پستان ها افزایش پیدا می کند. پس باید در این دوران مراقبت های سالانه انجام شود. انجام آزمایش های ماموگرافی و معاینه پستان ها بسیار ضروری می باشد. همچنین کسانی که سابقه سرطان پستان، تخمدان و غیره را دارند. این مراقبت ها را باید زود تر انجام دهند. تست پاپ اسمیر برای چکاپ و تشخیص هرچه زودتر سرطان دهانه رحم کمک کننده است.

از دیگر بیماری های دوران یائسگی، پوکی استخوان است که اکثر زنان به علت تغذیه بد دچار آن می شوند، چون بیش تر افراد از کمبود کلسیم رنج می برند، مصرف ویتامین ها و مکمل ها به نوع تغذیه بستگی دارد. در صورتی که فرد تغذیه سالم داشته باشد و از سبزیجات و میوه ها را استفاده کند، مکمل های کم تری برای مصرف نیاز دارد. ولی خانم های ایرانی همچنین تغذیه ای را ندارند و حتما باید از ویتامین استفاده کنند. هرچند بهتر است که استفاده از انواع مکمل و ویتامین ها را با تجویز پزشک مصرف شود.

اگر میزان مصرف ویتامین ها و کلسیم بیش تر از حد ممکن باشد، فرد دچار مشکلات گوارشی، سنگ کلیه و اختلالات در معده می شود. همچنین مصرف خود سرانه این نوع مکمل ها باعث ایجاد مسمومیت می شود. بهترین زمان استفاده از مکمل ها در شب و استفاده کلسیم در صبح است. در این دوران بیماری های شایع دیگری وجود دارد که عبارت اند از: دیابت، اضافه وزن، بالا رفتن چربی و غیره رخ می دهد که باید هر ۳ الی ۵ سال آزمایشات مربوطه انجام شود. در کنار تمام مراقبت ها در این دوران توصیه می شود، با تغذیه مناسب و استفاده از مکمل هایی مثل کلسیم و ویتامین دی زیر نظر پزشک و ورزش کردن در حفظ سلامتی خود تلاش کنید.

مراقبت های دوران یائسگی

عوارض کاهش استروژن

بدن انسان ها برای این که عملکرد بهتری داشته باشد، به کلسیم، ویتامین دی و هورمون استروژن به میزان کافی احتیاج دارد. اگر استروژن فرد از حد نیاز کم تر شود، فرد دچار تحلیل بافت های استخوانی می شود و به پوکی استخوان مبتلا می شود. همچنین کاهش استروژن باعث می شود، فرد در سنین بالا در هنگام حرکت، درد را در مفاصل و عضلات خود به صورت مداوم احساس کند. همین طور بهتر است بدانید که، استروژن عملکرد قلب و عروق را بهبود می بخشد، اگر افراد در دوران یائسگی به میزان کافی استروژن دریافت نکنند، ابتلا به بیماری های قلب و عروق، افزایش پیدا می کند. همچنین هورمون استروژن، به عملکرد دستگاه گوارش کمک می کند، در این دوران اغلب افراد دچار نفخ شدید شکم می شوند. از دیگر معایب کاهش استروژن این است که باعث خشکی اندام تناسلی، در نتیجه مقاربت دردناک می شود و باعث افزایش ابتلا به سرطان های رحم و آندومتر یکی از عوارض کاهش استروژن است. همچنین می توانید با داروهایی که توسط پزشک تجویز می شود و مواد معدنی و ورزش کردن از عوارض کاهش استروژن پیشگیری کنید.

آیا می شود یائسگی را به تاخیر انداخت؟

قرص های ضدبارداری و هورمونی در تاخیر به وجود آوردن در یائسگی، همچنین ورزش کردن می تواند مؤثر باشد. افرادی که به یائسگی زودرس دچار شده اند و یا با دلایل پزشکی رحم و تخمدان شان را از بدن خارج کرده اند، می تواند با هورمون های درمان هایی یائسگی را به تاخیر بی اندازند، که بسیار مؤثر است و  با این روش می توان به این نوع افراد کمک زیادی کرد.

عوارض دوران یائسگی

سیستم ایمنی بدن

کاهش سطح استروژن ممکن است باعث نشت مثانه شود که بی اختیاری ادرار نامیده می شود. ممکن است فرد متوجه شود که وقتی می خندد و یا عطسه می کند باعث ادرار می شود و ممکن است حتی در خواب افراد نیز تاثیر بگذارد.

سیستم های عضلانی و اسکلتی

یائسگی باعث می شود استخوان های شما چگالی شان را از دست بدهند و این امر باعث شکستگی استخوان ها می شود و خیلی باید مراقب باشند که استخوانی در بدنشان دچار شکستگی نشود ممکن است مفاصل خشک و دردناک شوند. زنانی که یائسه شده اند، می توانند با کمی ورزش کردن درد مفاصل و درصد ابتلا به پوکی استخوان خود را کاهش دهند.

عوارض دوران یائسگی

دوران یائسگی و اختلال در غده تیروئید

در بانوان یائسه فعالیت غده تیروئید باید مورد بررسی قرار بگیرد، زیرا در سنین بالا در عملکرد غده تیروئید اختلالاتی به وجود می آید، امکان بروز کم کاری تیروئید در این دوران وجود دارد.

تغییرات اندام تناسلی در دوران یائسگی

در این دوران با کاهش استروژن، منجر به نازک شدن مخاط و دیواره های واژن، فرد دچار خارش و تنگی واژن می شود. آتروفی واژن بر کیفیت زندگی افراد تاثیر می گذارد، به عنوان مثال فرد با عفونت مجاری ادرار، سوزش ادرار، عفونت های مکرر مثانه مواجه می شود. مشکلات آندومتری با مصرف استروژن های موضعی تا حدودی قابل درمان است.

احتمال ابتلا به سرطان در دوران یائسگی

خشکی واژن و آندومتری در این دوران ممکن است سبب لکه بینی در این دوران شود. از آن جایی که خونریزی بعد از یائسگی، می تواند احتمال به ابتلا به بیماری های بدخیم باشد، بانوان باید در این دوران آزمایشات و معاینات مربوط به بیماری های سرطان رحم و دهانه ی رحم و تخمدان ها را انجام و مورد بررسی قرار دهند. همچنین بانوان باید بعد از سن ۲۱ سالگی به انجام تست پاپ اسمیر اقدام نمایند. در هنگام مشاهده خونریزی های غیرطبیعی در دوران یائسگی، انجام سونوگرافی های واژینال به منظور بررسی ضخامت رحم و سایز تخمدان ها، بسیار ضروری است. همچنین لازم به ذکر است که شایع ترین سرطان میان بانوان، سرطان سینه می باشد و احتمال مبتلا به آن در ۵۰ سالگی افزایش می یابد. بنابراین خانم های یائسه در معرض ابتلا به سرطان سینه می باشند و برای پیشگیری از آن توصیه می شود که تمام بانوان از ۴۰ سالگی به بعد حتما با انجام ماموگرافی هر دو سال یک بار و بعد از ۵۰ سالگی هر یک سال یک بار اقدام کنند.

پوکی استخوان در دوران یائسگی

پوکی استخوان، یکی از علائمی است که در دوران یائسگی، با کاهش استروژن اتفاق می افتد. با این حال، میزان تراکم استخوان در خانم های یائسه و خانم های ۶۵ سال به بالا، باید طی هر پنج سال یک بار انجام شود. ورزش کردن، در همه رده های سنی برای درمان و پیشگیری از پوکی استخوان ها مؤثر است. ترک عادات نادرست غذایی، مصرف ویتامین دی و کلسیم و انواع مکمل ها ( با تجویز پزشک ) در درمان بسیاری از عارضه ها مخصوصا پوکی استخوان می تواند بسیار تاثیر گذار باشد.

تغذیه در دوران یائسگی

دوران یائسگی، دورانی است که فعالیت تخمک گذاری در خانم ها به پایان رسیده است و عادت ماهانه متوقف می شود. در این دوران نحوه تغذیه نقش بسیار مهمی در کاهش علائم و عوارض یائسگی دارد . با رعایت تغذیه مناسب و به کار بردن اصولی ساده می توان دوران یائسگی را راحت تر پشت سر گذاشت، توجه داشته باشید که اگر این نکات را در سال های قبل از یائسگی رعایت کرده باشید، می توانید از اثرات سودمند آن بهره مند شوید.

میوه ها و سبزی جات بیش تری مصرف کنید.

میوه و سبزی جات علاوه بر آن که نیاز های بدن به ویتامین و مواد معدنی را تامین می کند، به علت دارا بودن فیبر در پیشگیری از سرطان های دستگاه گوارش، کاهش جذب چربی ها و کاهش کلسترول خون مؤثرند. علاوه بر آن، میوه ها و سبزی ها دارای ترکیبات هورمونی به نام فیتواستروژن ها هستند که بسیار شبیه استروژن است و می تواند علائمی که در دوران یائسگی به دلیل کاهش سطح هورمون استروژن بروز می کند را کاهش دهد. فیتواستروژن های موجود در میوه ها و سبزی جات مانند یک هورمون استروژن ضعیف در بدن عمل می کند. انواع میوه و سبزی جات مثل آلو، توت فرنگی، انگور، گلابی، پرتقال، سیب، گریپ فروت، تمشک، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای، کلم، گل کلم، هویچ، کاهو، پیاز، سیب زمینی، شلغم و غیره را شامل می شود. چغندر دارای فیتواستروژن است و در کاهش علائم یائسگی مؤثر است.

مصرف چربی ها را کاهش دهید.

معمولا مصرف غذاهای پرچرب به خصوص چربی های حیوانی اشباع شده است. مصرف زیاد چربی ها به خصوص از نوع اشباع شده به عنوان یکی از عوامل سرطان زا از جمله سرطان سینه در خانم ها در سنین یائسگی به اثبات رسیده است.
برای کاهش مصرف چربی ها می توانید:

  • روغن جامد را حذف کرده و برای تهیه غذاها از روغن مایع و به مقدار بسیار کمی استفاده نمایید.
  • غذاها را بیشتر آب پز، بخار پز، کبابی یا تنوری مصرف کنید از مصرف غذاهای چرب و سرخ کرده پرهیز کنید.
  • از شیر و لبنیات کم چرب و بدون چربی استفاده کنید.

تغذیه در دوران یائسگی

کلام آخر

در این مقاله نکاتی در رابطه با مراقبت در دوران یائسگی را بیان کردیم. یائسگی مرحله ای از زندگی در بانوان است که دیر یا زود برای همه بانوان اتفاق می افتد، بهتر است با رعایت نکاتی که در مقاله ذکر کردیم، بتوانید به خوبی و راحتی این مرحله را پشت سر بگذارید. همچنین بهتر است برای سلامتی خود حتما با معاینه و تغذیه سالم و استفاده از مکمل ها با تجویز پزشک از سلامت جسمانی خود محافظت کنید. از شما عزیزان سپاس گذاریم که ما را در این مقاله همراهی کردید. برای خواندن مقاله یائسگی چیست به این لینک مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.