علت یائسگی زودرس

ما در این مقاله سعی داریم شما را با علت یائسگی زودرس آشنا کنیم. یائسگی بخشی از زندگی زنان است که در اول ۵۰ سالگی اتفاق می افتد. بعضی از زنان به دلیل عواملی مثل شیمی درمانی با جراحی برداشتن تخمدان زودتر از وقتش یائسه می شوند. در ادامه برای آشنا شدن با یائسگی زودرس با ما همراه باشید.

یائسگی چیست ؟

یائسگی مرحله ای زندگی خانم ها است که در آن قاعدگی تمام می شود. یائسگی قسمت طبیعی روش بیشتر شدن سن خانم ها است و یعنی خانم ها دیگر نمی توانند باردار شوند. سن یائسگی در خانم ها اول دهه ۵۰ سالگی است. یائسگی طبیعی سه مرحله دارد.

مرحله قبل از یائسگی : این مرحله گذرا است و در آن تخمدان ها استروژن کمتری می سازند و بدن را برای یائسگی آماده می کنند. با شروع شدن یائسگی این مرحله به پاسان می رسد.  علائم یائسگی در طول این دوره شروع می شود. در این مرحله علائم در بیشترین حالت قرار دارند و سخت و اذیت کننده است.

مرحله یائسگی : در این مرحله قاعدگی به پایان می رسد و تخمدان ها دیگر تخمک آزاد نمی کنند و استروژن نمی سازند. اگر زنی ۱۲ماه پشت سر هم قاعده نشود وارد مرحله یائسگی می شود.

مرحله بعد از یائسگی : این مرحله بعد از یائسگی اتفاق می افتد. نشانه های یائسگی در این مرحله کمتر می شود اما در بعضی خانم ها تا سال ها ادامه دارد.

یائسگی چیست ؟

یائسگی زودرس چیست ؟

در یائسگی زودرس خانم ها در زیر ۴۰ سالگی یائسه می شوند. دو نوع یائسگی زودرس وجود دارد که یائسگی اولیه و یائسگی ثانویه نام دارند و در هر دو نوع یائسگی خانم ها دیگر نمی توانند باردار شوند. در یائسگی زود هنگام اولیه تخمدان ها عملکرد طبیعی خود را از دست می دهند و این اتفاق امکان دارد به علت برداشتن تخمدان ها یا آسیب ناشی از بیماری های با بعضی از درمان ها باشد. یائسگی زودرس اولیه بیشتر به مشکلات هورمونی مرتبط است.

علت یائسگی زودرس

یائسگی زودرس امکان دارد به علت بیماری یا درمان های خاص به وجود بیاید. در ادامه با علت یائسگی زودرس آشنا می شوید :

سابقه خانوادگی :

خانم هایی که سابقه یائسگی زودرس دارند امکان دارد به آن مبتلا شوند.

شیمی درمانی یا پرتو درمانی لگن برای سرطان :

این درمان به تخمدان آسیب می زند و در اثر قاعدگی به صورت موقت یا دائم قطع می شود. امکان دارد بارداری را دچار مشکل کند یا امکان دارد خانم ها دیگر باردار نشوند. همه خانم هایی که شیمی درمانی یا پرتو درمانی کردند یائسه نمی شوند و هر چقدر سن خانم هایی که شیمی درمانی یا پرتو درمانی می کنند کمتر باشد کمتر دچار یائسگی زودرس می شوند.

سیگار کشیدن :

خانم هایی که سیگار می کشند امکان دارد ۲ سال زودتر از بقیه خانم ها دچار یائسگی زودرس شوند و علائم یائسگی زودرس در این افراد بیشتر است و طول عمر افرادی سیگاری که به یائسگی زودرس مبتلا هستند ۲ سال کمتر از خانم های غیر سیگاری است.

جراحی برداشتن تخمدان :

برداشتن هر دو تخمدان ها امکان دارد باعث به وجود آمدن علائم یائسگی شود. بعد از این جراحی قاعدگی متوقف می شود و سطح هورمون ها کم می شود. علائم زیادی مثل گرگرفتگی و کم شدن میل جنسی به وجود می آید. با کم شدن سطح  استروژن خشکی واژن اتفاق می افتد و ضخامت رحم کمتر و دهانه آن کوتاه تر می‌شود و باعث کم شدن میل جنسی می شود.

جراحی برداشتن رحم :

در بعضی از خانم ها که جراحی برداشتن رحم انجام دادند تخمدان ها سر جای خود هستند. در این شرایط  قاعدگی متوقف می شود و خانم ها نمی تواند باردار شود اما امکان دارد یائسه نشود زیرا تخمدان ها به تولید هورمون ها ادامه می دهند. این خانم ها امکان دارد یائسگی طبیعی را ۱ یا ۲ سال زودتر از زمان مورد نظر تجربه کنند.

ویروس نقص سیستم ایمنی و ایدز :

خانم هایی که به ویروس HIV مبتلا هستند و عفونت آن ها با دارو کنترل نمی شود امکان دارد یائسگی زودرس را تجربه کنند. امکان دارد خانم هایی که به ایدز مبتلا هستند گرگرفتگی بیشتری را نسبت به خانم هایی که HIV ندارند تجربه کنند.

اختلالات و بیماری های خاص :

بیماری خود ایمنی مثل تیروئید و آرتریت روماتوئید امکان دارد به یائسگی مرتبط باشد. این شرایط کم اتفاق می افتد اما گاهی سیستم ایمنی بدن به اشتباه به تخمدان ها حمله می کند و آن ها را از تولید هورمون‌ باز می دارد.

اختلال ژنتیکی :

خانم هایی که بعضی کروموزوم ها را ندارند یا با مشکلات کروموزومی به دنیا آمدند امکان دارد یائسگی زودرس را تجربه کنند. برای مثال خانم هایی که با اختلالی به نام سندرم ترنر به دنیا می آیند. در این سندروم افراد کروموزوم X یا بخشی از آن را ندارند و به همین خاطر تخمدان های این افراد هنگام تولد شکل نمی گیرد و چرخه قاعدگی آن ها و زمان یائسگی نرمال نیست.

سندروم خستگی مزمن :

خانم هایی که به سندروم خستگی زیاد، درد عضلانی و مفصلی، ضعف، از دست دادن حافظه، خواب نامناسب، سر درد دارند. خانم هایی که به سندروم خستگی مزمن مبتلا هستند امکان دارد به یائسگی زودرس قبل از ۴۰ سالگی یا یائسگی قبل از ۴۵ سالگی مبتلا شوند.

یائسگی زودرس چه علائمی دارد ؟

در یائسگی قبل از ۴۰ سالگی یا قبل از ۴۵ سالگی بعضی از خانم ها امکان دارد هیچ علائمی نداشته باشند و امکان دارد باردار نشوند. اما بعضی از خانم ها امکان دارد علائمی داشته باشند که در ادامه با این علائم آشنا می شوید :

  • ریزش یا نازکی مو
  • مشکلات خوابیدن
  • گرگرفتگی
  • خشکی واژن، احساس درد و ناراحتی به هنگام نزدیکی
  • خشکی پوست، چشم یا دهان
  • تکرر ادرار
  • قاعدگی که از حالت طبیعی سنگین تر یا خفیف تر است
  • تغییرات عاطفی
  • تپش قلب
  • تعریق شبانه یا سرد ناگهانی
  • تغییر در میل جنسی
  • سردرد
  • افزایش وزن
  • قاعدگی نامنظم یا نداشتن قاعدگی در بعضی ماه ها
  • اختلال در تمرکز و حافظه
  • حساس و دردناک شدن سینه ها
  • درد مفصلی و عضلانی
  • بدتر شدن یا ایجاد علائم سندرم پیش از قاعدگی

برای آشنا شدن با مراقبت های دوران یائسگی به سایت مربوطه مراجعه فرمایید.

علت یائسگی زودرس 

راه های تشخیص یائسگی زودرس :

اگر قبل از ۴۰ سالگی علائم یائسگی را احساس کنید می توانید با مراجعه به پزشک آزمایشاتی را انجام دهید و پزشک سوالاتی را از شما می پرسد تا یائسگی زود هنگام را در شما تشخیص دهد. پزشک از شما آزمایش سطح هورمون  می گیرد و درباره نظم قاعدگی از شما سوال می پرسد و درباره سابقه خانوادگی یائسگی قبل از ۴۰ سالگی سوال می پرسد. خانم هایی که ۱۲ ماه پشت سر هم قاعده نشده باشند و درمانی را شروع نکرده باشند امکان دارد دچار یائسه شدن باشند.

بارداری خانم ها دچار یائسگی زودرس می شود ؟

اگر خانم ها به یائسگی زودرس شوند و بخواهند باردار شوند پزشکان روش IVF یا لقاح خارج رحمی را توصیه می کنند. در آزمایشگاه تخمک های خانم های دیگری بعد از بارور شدن داخل رحم زن قرار داده می شود. استروژن و پروژسترون هم تجویز می شود تا رحم بتواند بارداری را پشتیبانی کند. این روش تا ۵۰ درصد به خانم ها شانس بارداری می دهد در غیر این صورت شانس بارداری کمتر از ۱۰ درصد است. سن خانم هایی که تخمک ها را اهدا می کنند مهمتر از سن خانم هایی است که آن ها را دریافت می کند. بدون IVF بعضی از خانم ها مبتلا به نارسایی اولیه تخمدان با دریافت داروهای هورمونی استروژن و پروژسترون باردار می شوند. به این دسته از زنان برای از بین رفتن علائم کمبود استروژن، هورمون درمانی توصیه می شود تا هنگامی که به میانگین سن یائسگی یا سن بیشتری برسند.

راه های درمان یائسگی زودرس

پزشک اول برسی هایی انجام می دهد تا دلیل یائسگی زودرس را تشخیص دهد و بعد آن را درمان کند. اگر یائسگی زودرس به علت بیماری یا درمان باشد پزشک وضع شما را کنترل می کند. اگر خانم ها به یائسگی زودرس مبتلا باشند نمی خواهند باردار شوند بعضی از درمان ها به آن ها پیشنهاد می شود. قرص های ضد بارداری که حاوی استروژن و پروژسترون است. هورمون درمانی که شامل مقدار زیادی استروژن است که هر روز مصرف می شود و پروژسترون که ۱۲ تا ۱۴ روز در ماه مصرف می شود. این درمان ها تا سن ۵۱ سالگی تجویز می شود و بعد پزشکان طبق شرایط افراد تصمیم می گردند که درمان را ادامه دهند یا خیر.

استروژن به کم شدن علائم و پیشگیری یائسگی و به حفظ تراکم استخوان در هورمون درمانی کمک می کند. مصرف استروژن بدون پروژسترون خطر سرطان رحمی را بیشتر می کند و بیشتر زنان همراه با استروژن، پروژسترون هم مصرف می کنند تا در مقابل این نوع سرطان از خود محافظت کنند. خانم هایی که رحم خود را برداشتند می توانند  از استروژن استفاده کنند.

اثر عاطفی یائسگی زودرس :

یائسگی زودرس امکان دارد از نظر عاطفی مناسب نباشد و امکان دارد بعضی از خانم ها با مشکلاتی مانند ترس از پیری زود هنگام، غصه خوردن برای بچه دار نشدن، مشکلات عزت نفس، کم شدن میل جنسی رو به رو شوند. مشاوره های روانی و گروه های حمایتی به خانم ها کمک می کنند تا درباره تجربه های یائسگی زودرس خود صحبت کنند.

یائسگی زودرس چه عوارضی دارد ؟

یائسگی زودرس می تواند عوارض کوتاه و یا بلند مدت داشته باشد:

عوارض یائسگی زودرس کوتاه مدت : گرگرفتگی، تعریق شبانه، سردرد، افزایش وزن، خشکی واژن، درد هنگام رابطه جنسی و مشکلات روان مانند فراموشی، بی خوابی و از دست دادن تمرکز از عوارض کوتاه مدت یائسگی زودرس است.

عوارض یائسگی زودرس بلند مدت : مشکل ناباروری، استئوپورز، بیماری قلبی و سکته از عوارض بلند مدت یائسگی زودرس است.

به وجود آمدن مشکلات ناباروری ناشی از یائسگی زودرس : یائسگی زودرس به علت متوقف کردن روش تخمک گذاری باعث به وجود آمدن مشکل ناباروری می شود. تعدادی از دانشمندان احتمال باروری را در بین افرادی که دچار یائسگی زودرس می شوند گزارش کرده است اما در واقعیت احتمال باروری در این افراد بسیار پایین است.

پوکی استخوان : در افرادی که به یائسگی زودرس مبتلا هستند به دلیل کم شدن استروژن میزان توده استخوانی کم می شود و میزان پوکی استخوان و شکستگی بیشتر می شود.

بیماری قلبی : به علت کم شدن استروژن میزان بیماری های قلبی در افرادی که به یائسگی زودرس مبتلا هستند بیشتر از یائسگی دز سن بالا است. مقدار HDL کاهش و میزان LDL، کلسترول و تری گلیسیرید در افراد مبتلا به یائسگی زودرس بیشتر می شود و احتمال بیماری قلبی و سکته بیشتر می شود.

تفاوت بین یائسگی پیش رس و یائسگی زودرس :

یائسگی زودرس هنگامی اتفاق می‌افتد که تخمدان ها تولید هورمون ها را متوقف کنند و دوره‌ها در سن جوان‌تر از حد معمول متوقف شود. یائسگی زودرس می‌تواند به دلیل طبیعی یا پزشکی اتفاق بیفتد. یائسگی زودرس و یائسگی پیش رس دلیل مشابهی دارند  و تنها تفاوت آن سن وقوع آن ها است. یائسگی که قبل از ۴۵ سالگی اتفاق می‌افتد یائسگی زودرس است. یائسگی که قبل از سن ۴۰ سالگی اتفاق می افتد یائسگی پیش رس است. خانم هایی که در معرض ابتلا به یائسگی زودرس هستند نمی‌توانند باردار شوند.

آیا یائسگی زودرس می تواند برگشت پذیر باشد ؟

در بعضی موارد امکان دارد به علت نامشخص تخمدان های افراد از کار بیفتد و یائسه شود. اما بعد از ۶ ماه تا ۲ سال بعد دوباره فعالیت تخمدان ها به حالت اول بر می گردد.

آیا یائسگی می تواند به مشکلات دیگر کمک کند ؟

نازایی هنگامی اتفاق می افتد که یائسگی شروع می شود. نگرانی های سلامتی دیگری وجود دارند. جریان ثابت استروژن به بافت های شما کاربردهای زیادی دارد. استروژن باعث بیشتر شدن کلسترول HDL و کاهش کلسترول LDL می شود و رگ های خونی را آرام می کند. از دست دادن استروژن قبل از زمان نرمال می تواند بیماری قلبی، مرگ زودرس، افسردگی، پوکی استخوان، زوال عقل را بیشتر می کند. باید درباره این علائم با پزشک صحبت کنید زیرا این خطرات زنانی که زودتر یائسه می شوند بیشتر هورمون درمانی می شوند.

یائسگی زودرس چه عوارضی دارد ؟

کلام آخر

اگر هر یک از علائم یائسگی زودرس را داشتید حتما به پزشک مراجعه کنید تا پزشک دستورات لازم را در اختیار شما قرار دهد. ممنون از این که تا آخر این مقاله همراه ما بودید. نظرات و پیشنهادات خود را با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.